مقايسه بين شرح مرحوم مجلسى و شرح ملّاصدرا بر « الكافى » آثار برجاى مانده از هر يك از عالمان دينى ، محصول نوع ديدگاهشان به مسائل و گرايش فكرى و علمى آنان است . از اين رو ، اختلاف برداشت‌ها از متون دينى در بين عالمان دينى ، امرى اجتناب‌ناپذير و غير قابل انكار است . بنا بر اين اگر مىبينيم دو عالم دينى كه يكى گرايش فلسفى و عرفانى دارد و ديگرى مشى فقيهانه با پايبندى به ظاهر متون ، برداشتى متفاوت از يك حديث را با توجّه به اختلاف مبانى و روش استنباط و آگاهىهاى متفاوت پديد آورند ، اين امر ، كاملًا طبيعى است . با اين ديدگاه ، اگر به سراغ دو شرح ملّاصدرا و علّامه مجلسى برويم ، مىبينيم كه نگاه اين دو عالم بزرگوار به احاديث ، تا چه اندازه ، مختلف و برداشت‌هاى آنان گوناگون است . اوّلين نكته‌اى كه در مقايسه بين اين دو اثر به چشم مىخورد ، اين است كه : علّامه مجلسى در بررسى روايات ، ابتدا متوجّه سند اين روايات شده و هر يك از روايات را در يكى از دسته‌هاى نام‌گذارى شده از سوى حديث‌شناسان - كه بيانگر ميزان اعتبار سندى روايت است - جاى مىدهد ، بدون اين كه به افراد ذكر شده در سند روايت ، اشاره كند و ميزان مقبوليت آنان را باز گويد . وى از مجموع 34 روايت « كتاب العقل و الجهل » الكافى ، سه حديث را صحيح ، سه حديث را موثّق ، هشت حديث را مرسل ، سه حديث را مجهول و پانزده حديث را ضعيف ارزيابى مىكند . امّا ملّاصدرا در بررسى اسناد ، به اين امر اكتفا نكرده است ؛ بلكه در بسيارى از موارد ، رجال ذكر شده در سند روايت را مورد بررسىِ رجالى قرار مىدهد و اقوال رجاليون را دربارهء آنها يادآور مىشود . مثلًا در بررسى سند روايت هشتم مىگويد : على بن محمّد بن عبد اللَّه ، ابوالحسن القزوينى القاضى وجه من أصحابنا ثقة فى الحديث عن إبراهيم بن إسحاق الأحمر ، قال العلّامة فى الخلاصة أبو إسحاق الأحمر النهاوندى ضعيف منهم فى دينه . . .